Hafıza Merkezi Olarak Toplumsal Barış ve Özgürlük Forumundayız!
Bu yıl ilk kez düzenlenen Toplumsal Barış ve Demokrasi Forumu, farklı coğrafyalardan hak savunucularını, araştırmacıları, sanatçıları, hafıza çalışanlarını ve sivil toplum aktörlerini 12–16 Mayıs tarihlerinde Diyarbakır’da bir araya getiriyor. Forum; barış, birlikte yaşam, toplumsal hafıza ve adalet mücadeleleri arasında yeni diyalog alanları kurmayı, deneyim paylaşımını çoğaltmayı ve geçmişle yüzleşmenin imkânlarını birlikte tartışmayı amaçlıyor.
Biz de Hafıza Merkezi olarak, hafıza çalışmaları, belgesel gösterimleri ve söyleşilerden oluşan programımızla forumda yer alacağız. Geçmişin izlerini bugünün adalet arayışlarıyla birlikte düşünmeye çağıran etkinliklerimizde zorla kaybetmelerden çocukluk hafızalarına, mekânın belleğinden yas hakkına uzanan farklı deneyimleri birlikte konuşacağız.
📋 Toplumsal Barış ve Özgürlük Forumu 2026 Programı
📍 “Barış’a Yürümek: Sur’da Kolektif Hafıza Yürüyüşü ile Sur’un çok katmanlı geçmişini birlikte takip edecek, yürüyüşün ardından gerçekleşecek “Hatırladıklarımız” atölyesinde ortak hafıza, hatırlama pratikleri ve tanıklık üzerine düşüneceğiz.
Hafıza Merkezi ekibinden Noémi Levy-Aksu ve Derya Bozarslan'ın tasarladığı bu yürüyüş, Diyarbakır'ın Sur bölgesinde üst üste birikmiş hafıza katmanlarını — Ermeni, Süryani, Kürt ve diğer toplulukların izlerini — bir araya getirerek geçmişle yüzleşmeye ve ortak bir hatırlama zemini kurmaya odaklanıyor. Amaç yalnızca kaybolan hayatları anmak değil; mekânın hafızasında bastırılmış, silinmiş ya da birbirinden koparılmış anlatıları yeniden buluşturmak.
🗓️ 13 Mayıs 2026
🕑 09.00 - 15.00
📌 Başlangıç Noktası: Dağkapı Meydan
Forum kapsamında Sînebîr ekibi yakın geçmişte yaşanan hak ihlallerini görünür kılmayı ve kolektif bir hafıza inşa etmeyi amaçlayan “Adalet Arayışında” isimli bir film ve belgesel seçkisi hazırladı. 13-15 Mayıs 2026 tarihleri arasında forum boyunca sürecek etkinlik dizisi kapsamında adalet ve yüzleşme kavramlarını merkezine alan yedi film gösterilecek. Filmleri ve belgeselleri yönetmen ve oyuncularla birlikte izleyiciyle buluşturan etkinlik dizisinde Hafıza Merkezi olarak biz de üç farklı belgesel gösterimi ve söyleşi ile yer alacağız.
🎬 YİBO belgesel gösterimi ve söyleşisinde, yatılı bölge okullarının çocukların hafızasında bıraktığı izleri, aidiyet, kopuş ve devlet politikaları ekseninde konuşacağız.
Hafıza ve Gençlik programımızın 2. dönem katılımcıları olan Şükran Demir ve Özgür Ünal'ın yönetmenliğini yaptığı YİBO (Yatılı İlköğretim Bölge Okulları) belgeseli, 1962–2010 yılları arasında farklı şehirlerde faaliyet göstermiş bu okullarda okuyan öğrencilerin tanıklıklarını merkeze alıyor. Arşiv görüntüleri ve terk edilmiş YİBO’ların görüntülerinden oluşan belgeselde aktarılan deneyimler; çocukların yaşadığı eşitsizlikleri, asimilasyon politikalarını ve militarist disiplin anlayışını görünür kılarak toplumsal belleğe katkıda bulunmayı amaçlamaktadır. Film bitiminde yönetmenler ve Hafıza Merkezi ekibi ile söyleşi gerçekleşecek.
🗓️ 13 Mayıs 2026
🕖 17.00
📌 Çand Amed Zemin Kat Sinema Salonu (Sezai Karakoç Kültür ve Kongre Merkezi)
🎬 Dargeçit belgesel gösterimi ve söyleşisinde, 1990’larda zorla kaybedilen insanların yakınlarının sürdürdüğü hakikat ve adalet mücadelesine odaklanacağız; cezasızlık, hafıza ve yüzleşme üzerine birlikte düşüneceğiz.
2024 yapımı, Berke Baş’ın yönetmenliğini yaptığı Dargeçit belgeseli, 27 yıllık bir hakikat ve adalet mücadelesinin izini sürüyor. Belgesel, 1995 yılında Mardin’in Dargeçit ilçesinde oğulları ve kardeşleri devlet güçlerinin elinde kaybedilen ailelerin; avukatları ve İnsan Hakları Derneği ile birlikte günümüz Türkiye’sinin yargı sistemi içerisinde sürdürdüğü mücadeleyi takip ediyor. 2015 yılında başlayan dava sürecinin her duruşması için yapılan uzun yolculuklar, cezasızlık politikaları karşısında adalet arayışının sürekliliğini görünür kılıyor. Film bitiminde yönetmen ve Hafıza Merkezi ekibi ile söyleşi gerçekleşecek.
🗓️ 13 Mayıs 2026
🕓 19.00
📌 Çand Amed Zemin Kat Sinema Salonu (Sezai Karakoç Kültür ve Kongre Merkezi)
🎬 Hey Hawar belgesel gösterimi ve söyleşisinde ise mezar tahribatı, yas hakkı ve toplumsal hafızanın sürekliliği üzerine kurulan anlatıyı birlikte tartışacağız.
Hafıza ve Gençlik programımızın 3. dönem katılımcılarından Caner Dara'nın yönettiği Hey Hawar belgeseli, 20 Temmuz 2015 tarihinde Suruç’ta yaşanan bombalı saldırıda hayatını kaybeden öğretmen Süleyman Aksu’nun mezarının defalarca tahrip edilmesini ele alıyor. Mezarlar, ölen insanların hatıralarının yanı sıra bir halkın hafızasını ve direnişini de taşır. Bu toplumsal hafıza mekanları nefret ve çatışmaların hedefi haline geliyor. Süleyman Aksu’nun mezarının tahrip edilmesi ve Türkiye’de yapılan mezar tahriplerinin arkasındaki toplumsal bağlam, belgeselin odağını şekillendiriyor. Film bitiminde yönetmen ve Hafıza Merkezi ekibi ile söyleşi gerçekleşecek.
🗓️ 15 Mayıs 2026
🕖 15.00
📌 Çand Amed Zemin Kat Sinema Salonu (Sezai Karakoç Kültür ve Kongre Merkezi)
Etkinlikler hakkında daha fazla bilgiye forum sayfalarından ulaşabilirsiniz. 👇
