“Meydan: Toplanma Özgürlüğünü ve Kamusal Alanı Geri Kazanmak” projesi kapsamında Ortak Üretim Atölyesi düzenledik!
17-18 Ocak 2026 tarihlerinde “Meydan: Toplanma Özgürlüğünü ve Kamusal Alanı Geri Kazanmak” projesi kapsamında toplanma özgürlüğünü savunmaya yönelik yaratıcı fikirleri desteklemeyi amaçladığımız bir Ortak Üretim Atölyesi düzenledik.
İki gün boyunca sivil toplum aktörleri, aktivistler, sanatçılar, araştırmacılar, tasarımcılar ve bağımsız üreticiler aynı zeminde buluştu.
Atölye boyunca; projelerin odaklandığı özgül sorunlar, hedeflediği değişimler, benimsediği yöntem ve yaklaşımları, hedef kitleleri ve faaliyetleri üzerine düşünmenin yanı sıra her bir projenin güçlü ve zayıf yanlarını, sunduğu fırsatları ve karşı karşıya olduğu riskleri birlikte ele aldık.
Atölyenin odağı; hazır çözümler üretmekten çok, fikirleri güçlendirmek ve gerçekçi hale getirmekti. Atölye; katılımcıların birbirine yönelttiği yapıcı geri bildirimlerle şekillenen, fikirlerin yalnız kalmadığı bir ortak düşünme ve dayanışma alanı açtı.
Bu süreçte katılımcılara farklı disiplinlerden gelen mentörler eşlik etti. Çalışmalar; dijital haritalama, hafıza yürüyüşleri, sanat temelli kamusallık, eğitim ve savunuculuk gibi başlıklarda gruplandı. Mentörler; fikirleri netleştirmeye ve derinleştirmeye yardımcı oldu.
Atölye sonunda;
- dijital hafıza ve haritalama projeleri,
- yaratıcı toplanma biçimleri,
- sanat ve mekân üzerinden kamusallığı yeniden düşünen öneriler,
- eğitim ve güçlenme odaklı çalışmalar ortaya çıktı.
Bu atölye, tek seferlik bir buluşma değil; Meydan projesinin uzun soluklu ortak üretim sürecinin bir parçası. Hafıza Merkezi olarak, desteklenmek üzere seçilen projelerin hayata geçme sürecinde de yanında olmaya devam edeceğiz. Toplanma özgürlüğünü savunmak; birlikte düşünmeyi, üretmeyi ve dayanışmayı da sürdürmek demek. Meydanı birlikte kurmaya devam ediyoruz.
Desteklenen Fikirler
Ortak Üretim Atölyesi’ne dokuz farklı şehirden, 20 farklı proje fikri katıldı. Atölye sürecinin ardından desteklenmek üzere sekiz proje seçildi. Bu projelerin her biri Türkiye’de toplanma özgürlüğünün dönüşümünü anlamayı, kamusal alanlarda çeşitli görünürlük biçimlerini incelemeyi, farklı yöntem ve mecralar aracılığıyla bu özgürlüğün kullanımını güçlendirmeyi amaçlıyor.
Alâra Kuset Efe Çatalbaş - Mahalle Meydanları: Sessizleşen Kamusal Alanların Hafızası
Bir zamanlar dayanışma ve direnişin mekânları olan mahalle meydanları bugün neye dönüştü? “Mahalle Meydanları” projesi, belgesel aracılığıyla sözlü anlatılar ve mekânsal izler üzerinden bu dönüşümün izini sürerken, sessizleşen kamusal alanların hafızasını yeniden görünür kılıyor. Film, izleyiciyi kent, hafıza ve özgürlük arasındaki ilişkiyi yeniden düşünmeye davet ediyor.
Bervan Tan - Barışın İzleri (Şopên Aştiyê)
Diyarbakır’daki hafıza mekânlarında gerçekleştirilecek buluşmalar ve yürüyüşler aracılığıyla beden, mekân ve hafıza arasındaki ilişkiyi duyu coğrafyası üzerinden ele alıyor; toplanma ve hatırlama pratiklerini yeniden düşünmeyi ve bu karşılaşmalardan doğan izleri kamusal bir dijital sergide bir araya getirmeyi hedefliyor.
Can Memiş - ACT/ART
Doksanlı yıllardan günümüze İstanbul'un farklı kamusal alanlarını kolektif eylem alanına çeviren, yolları aktivizmle kesişmiş, kültürel alandaki karşı hareketliliğin parçası olmuş pratiklerin arşiv projesi.
Eskişehir Engelli Dayanışma Ağı - Herkes için Meydan: Engellilerin Toplanma Özgürlüğü
Kentteki eylem alanlarının ve toplanma mekânlarının erişilebilirlik durumunu haritalandırarak, engellilerin toplanma özgürlüğünü kısıtlayan mekânsal ve yapısal engelleri görünür kılmayı; alternatif erişilebilir rotalar inşa etmeyi ve kapsayıcı kamusal alan talebini güçlendirmeyi hedefliyor. Proje, Eskişehir yerelliğinde engellilerin kamusal alanda eşit, bağımsız ve güvenli biçimde yer alabilmesi için yerel yönetimlere, sivil topluma ve demokratik platformlara uygulanabilir savunuculuk araçları sunacak.
Mekanda Adalet Derneği - “Birlikte Yürüdük!”
Yurttaşların toplantı ve gösteri haklarını kullanmak için gerçekleştirdikleri yürüyüşlerin dijital izlerini bir araya getirerek ortak bir kamusal deneyim ve görünürlük üretmeyi amaçlayan katılımcı bir haritalama çalışması.
Ordu Kadını Güçlendirme Derneği - Toplanma 101
Kadın hakları savunucuları ve sivil toplum aktörlerinin barışçıl toplanma özgürlüğü konusundaki bilgi, farkındalık ve savunuculuk kapasitesini güçlendirmeyi amaçlıyor. Proje kapsamında gerçekleştirilecek eğitim ve atölyeler aracılığıyla katılımcıların hak temelli yaklaşım geliştirmesi, toplanma özgürlüğüne yönelik ihlalleri tanıması ve bu alanda daha etkin savunuculuk yapabilmesi hedefleniyor.
Ortakça Derneği - Kolektif Eylemler ve Protestolara Katılım Deneyimleri-Kuşaklararası Diyalog Masası
Van'da, 90’lar ve 2000’ler kuşağından Kürt katılımcıları bir araya getirerek kamusal alanda bir araya gelme deneyimlerinin hafızasını görünür kılmayı amaçlıyor. Sözlü tarih görüşmeleri ve diyalog buluşmaları ile toplanma özgürlüğüne dair deneyimler belgesel çalışmasıyla kayıt altına alınacak.
Pembe Hayat LGBTİ+ Dayanışma Derneği - Türkiye’de Trans Hareketi: 2006 Sonrası Mücadele, Hafıza ve Görünürlük
2006’dan bugüne Türkiye'de trans hareketliliğin baskı, sansür ve kriminalizasyon koşulları altında, kamusal alanla kurduğu çok katmanlı ilişkiyi, farklı dönemlerdeki görünürlük ve toplanma biçimlerini görünür kılmayı ve kuşaklararası güçlenmeyi amaçlayan bir sözlü tarih ve bellek çalışması.
Bu belge "Meydan" projesi kapsamında Avrupa Birliği desteği ile hazırlanmıştır. İçeriğin sorumluluğu Hafıza Merkezi’ne aittir ve Avrupa Birliği’nin görüşlerini yansıtmamaktadır.
